September 28, 2021

Newyddion Cymru Ar-Lein : Wales News Online

Newyddion Lleol a Chenedlaethol Cymru – Local and National News for Wales

Fferm yr ucheldir cychwyn treialon mewn ymgais roi’r gorau ddefnyddio dwysfwyd i besgi ŵyn

GALL wrea wedi’i ddiogelu fod yn adnodd allweddol i leihau allyriadau ffermio glaswelltir ond mae treialon ar fferm dda byw yng Nghymru wedi tynnu sylw at ddiffygion posibl yn ei berfformiad yn ystod cyfnodau hir o dywydd sych.

Mae Rhiwaedog, safle arddangos Cyswllt Ffermio ger y Bala, am wella effeithlonrwydd nitrogen a chynyddu maint ac ansawdd y glaswellt a dyfir er mwyn dibynnu llai ar borthiant a brynir i mewn – o fis Mai i fis Gorffennaf gwerthwyd 600 o ŵyn Texel croes, rhoddwyd dwysfwyd i’r rhan fwyaf ohonynt am gost o £8/oen.

“Rydyn ni’n or-ddibynnol ar besgi ŵyn o’r bag, rydyn ni am leihau cymaint o gostau â phosibl a’u pesgi oddi ar y borfa,” dywedodd Aled Jones wrth ffermwyr oedd yn gwylio darllediad byw o Riwaedog, Fferm Arddangos Cyswllt Ffermio.

“Rydyn ni eisiau gwario llai ar ddwysfwydydd a defnyddio glaswellt i’w botensial gorau bosibl.”

Fodd bynnag, trwy ddefnyddio dwysfwyd, llwyddodd y busnes i gael prisiau uwch yn gynnar yn y tymor, ac i gau mwy o gaeau ar gyfer silwair.

Ond ychwanegodd Aled: “Gyda’r 1,600 o ŵyn sy’n weddill hoffem allu eu gorffen i gyd oddi ar laswellt, gwreiddiau a glaswellt wedi’i ail-hadu a pheidio â defnyddio dwysfwyd.”

Bu’r teulu’n gweithio gyda Chris Duller, arbenigwr glaswelltir annibynnol , ar brosiect sy’n ceisio dod o hyd i atebion ar gyfer hynny.

Un o’r prosiectau y maent wedi cychwyn arno yw cymharu perfformiad gwahanol ffynonellau nitrogen (N) – Amoniwm Nitrad (AN), sydd â chynnwys N o 34.5% ac wrea ac wrea wedi’i ddiogelu, y ddau â chynnwys N o 46%.

Mae’r wrea wedi’i ddiogelu yn ceisio lleihau nwy amonia a gollir wrth i’r wrea droi’n amoniwm a nitrad sydd ar gael i’r planhigyn oherwydd, mewn amodau anffafriol, mae’n bosibl i 70% o nitrogen wrea gael ei golli i’r atmosffer.

Ar 11 Ebrill 2020, rhoddwyd wrea ac wrea wedi’i ddiogelu ar dir pori ar gyfradd o 85kg/hectar, gan gyflenwi 40kgN/ha.

Ar ôl pedair wythnos, roedd uchder y glaswellt yn y borfa lle rhoddwyd wrea wedi’i ddiogelu yn 31cm o’i gymharu â 23cm lle rhoddwyd yr wrea arferol – cynnydd o 30% mewn twf, gan ddangos ei fod wedi cadw N.

Yn ogystal â’r budd amgylcheddol, mae lleihau faint o nitrogen a gollir i’r atmosffer ar ffurf amonia ac ocsid nitrws yn sicrhau budd ariannol clir, wrth i fwy o nitrogen aros yn y pridd a hybu tyfiant.

Ond pan dreialwyd wrea wedi’i ddiogelu yn erbyn amoniwm nitrad ar dir silwair yn Rhiwaedog yn ystod y gwanwyn sych eleni, nid oedd ei berfformiad yr hyn y dylai fod.

Fe’i rhoddwyd ar 15 Mai, ar gyfradd o 185kg/ha,  gydag amoniwm nitrad yn cael ei wasgaru ar gyfradd o 250kg/ha – felly, y ddau yn cyflenwi 86kgN/ha.

Ar 22 Mehefin, roedd y cae lle rhoddwyd yr amoniwm nitrad wedi cynhyrchu 5,050kgDM/ha o laswellt ond dim ond 4,120kgDM/ha a gynhyrchwyd lle rhoddwyd wrea wedi’i ddiogelu – 20% yn llai.

Dywedodd Mr Duller wrth ffermwyr a oedd yn gwrando ar y darllediad byw o’r Fferm Arddangos mai rheswm posibl am hyn oedd bod y cyfnod sych hirfaith wedi torri i lawr haen amddiffynnol y peledi.

Dywedodd fod mwy nag un astudiaeth yn Iwerddon wedi dangos bod wrea wedi’i ddiogelu’n sicrhau lefel gyfatebol o nitrogen i amonium nitrad felly byddai mwy o dreialon yn cael eu cynnal yn Rhiwaedog.

Mae’r fferm hefyd yn tyfu gwndwn aml-rywogaeth gan ddefnyddio cymysgedd uchel o godlysiau a pherlysiau gyda dim ond 4% o rygwellt.

Eglurodd Mr Duller y gall ffermwyr, mewn cynlluniau stiwardiaeth yn Lloegr, gael gafael ar gymhorthdal o £300/ha ar gyfer tyfu’r gwndwn amrywiol hyn.

“Dydi’r gwndwn ddim yn rhad i’w dyfu a dydi o ddim mor syml â hynny i’w reoli, felly byddwn yn monitro sut maen nhw’n perfformio yn yr hinsawdd a’r cyfundrefnau rheoli yn Rhiwaedog,” meddai.

Like what we Do? Donate here to support our free independent community news service
Help support our free independent community news service: CLICK to donate

Tranlsate Site»

You cannot copy content of this page

error: You are in breach of copyright
%d bloggers like this: